E-ticaret terimini daha önce hiç duymamış olanlar için akla gelen ilk soru “E-ticaret nedir?” Bu yazı dizisinde e-ticaretin tam olarak ne olduğunu, bir e-ticaret işine nasıl başlanır, bir e-ticaret web sitesi nasıl çalıştırılır ve çok daha fazlasını ayrıntılı olarak açıklamaya çalışacağız.

E-ticaret, esas olarak çevrimiçi mal veya hizmetler için her türlü para birimi değişimini tanımlayan “elektronik ticaret” ifadesinin kısaltılmış bir versiyonudur. E-ticaret, çevrimiçi satın alma veya satışla ilgili her şeyi kapsayan bir şemsiye terimdir.

E-ticaretin tanımı çok açık uçlu olduğundan (kelimenin tam anlamıyla çevrimiçi olarak her türlü mal veya hizmet alım satımını içerir), var olan pek çok farklı e-ticaret işletmesi türü vardır. Bu bölümde e-ticaret işletmesi sahiplerinin e-ticaret işletmelerini ne şekilde oluşturacaklarına dair temel tanımlara ve bu tanımların farklılaşan yerlerine derinlemesine dalacağız.

E-Ticaret İş Modellerinin Türleri
Her şeyden önce, kendinize “e-ticaret nedir?” diye sorduğunuz zaman; farklı e-ticaret işletmelerini ve farklı e-ticaret işletme türlerini tanımlamaya başlamanın en iyi yolunun, bunları mevcut e-ticaret iş modelleri türlerine ayırmak olduğunu görebilirsiniz. E-ticaret iş modelleri üç ana kategoriye ayrılabilir:

  • Ne tür ürünler satılır?
  • Ürünler kimlere satılır?
  • Ürünler nerelerde satılır?

Bu üç tanımlayıcıyı daha ayrıntılı inceleyelim:

Ne Tür Ürünler Satılır?
Her e-ticaret işletmesi, sattığı ürün türlerine göre farklılaştırılabilir. Herhangi bir e-ticaret işletmesinin satabileceği dört ana ürün vardır ve bunlar:

  • Fiziksel Ürünler
  • Dijital Ürünler
  • Hizmetler
  • İştirakler

Her çevrimiçi e-ticaret işletmesi, bu kategorilerden birine veya daha fazlasına sığabilir ve bu, temel olarak, müşterilerine ne tür ürünler sattıklarını söyler. Bazı e-ticaret işletmeleri fiziksel ürünler satarlar; bu, işletmenin müşterilerine gönderdikleri gerçek somut ürünlere sahip olduğu ve müşterileri nakliye paketini açtığında dokunabilecekleri, hissedebilecekleri ve görebilecekleri fiziksel bir ürün olacağı anlamına gelir.

Öte yandan dijital ürünler, e-ticaret işletmelerinin çevrimiçi olarak satabilecekleri bir şeydir, ancak müşterilerine gönderilebilecek gerçek bir fiziksel ürün değildir. Çoğu zaman, bir dijital ürün çevrimiçi olarak satın alındığında, bir müşteri, işletmenin müşteriye gerçekten bir şey göndermesine gerek kalmadan dijital dosyaları hemen indirebilir.

İşletmeler ayrıca müşterilerinin çevrimiçi olarak satın alabilecekleri dijital veya yüz yüze hizmetler sağlayabilir. Bu hizmetler, tasarım hizmetlerinden veya akış hizmetlerinden (her ikisi de dijital hizmetlerdir) ev geliştirme hizmetlerine veya köpek gezdirme hizmetlerine (yüz yüze hizmetler olan) kadar her şeyi içerebilir.

Son olarak, e-ticaret işletmeleri, satışları kolaylaştırmak için onlara gelirin bir kısmını ödeyen bağlı kuruluş bağlantıları (iştirakler) aracılığıyla komisyon da kazanabilir.

Ürünler Kimlere Satılır?
Ardından, e-ticaret işletmeleri, işletmenin ürünlerini kime sattığına göre farklılaştırılabilir. Tüm ürünlerin tüketicilere satıldığını varsaymak yaygın bir düşünce olsa bile durum her zaman böyle değildir. Bazen “tüketici” başka bir işletme olabilir. Bunlar, e-ticaret işletmelerinin ürünlerini veya hizmetlerini sattığı üç ana kategoridir:

  • B2B: İşletmeler Arası anlamına gelir. Diğer işletmelere fiziksel veya dijital ürün veya hizmet satan e-ticaret işletmeleri bu kategoriye girer. Örneğin, bu, diğer işletmeler için malzeme veya ürün sağlayan üreticileri veya tedarikçileri içerebilir.

  • B2C: İşletmeden Tüketiciye anlamına gelir. Tüketicilere fiziksel veya dijital ürün veya hizmet satan e-ticaret işletmeleri bu kategoriye girer. Bu, ürünleri son tüketiciye satan perakendecileri veya e-ticaret perakendecilerini içerir.

Çoğu işletme ürünlerini genellikle bu kategorilerden birine satarken, e-ticaret işletmelerinin birden fazla tüketici kategorisine satış yapması tamamen mümkündür. E-ticaret işletmelerinin ürünlerini tam olarak kime sattıklarını anlamaları önemlidir çünkü pazarlamaları, markaları, kargo prosedürleri, etiketlemeleri vb. gibi önemli kararları etkiler.

Ürünler Nerelerde Satılır?
Son olarak, e-ticaret işletmeleri, ürünlerini müşterilerine satma biçimlerine göre de farklılaştırılabilir.  Bu seçenekler şunlardır:

  • Markalı E-Ticaret Mağazaları: Bunlar, mağazanın kurucusu veya yaratıcıları tarafından sahip olunan ve işletilen e-ticaret mağazalarıdır. Kendi ürünlerini müşteri tabanlarına kendi şartlarına göre satarlar. Bu tür mağazalar genellikle Faprika, Ticimax ve Shopify gibi e-ticaret platformları üzerine kuruludur.

  • E-ticaret Pazaryerleri: E-ticaret işletmeleri ayrıca Hepsiburada, Trendyol, N11, Çiçeksepeti vb çevrimiçi pazar yerleri aracılığıyla satış yapabilir. İşletmeler için bu, bir alışveriş merkezinde yer kiralamak gibidir: Alışveriş merkezi, pazarlamayı üstlenir ve yaya trafiğini getirir; bu, tüccarların, müşterilere mağazalarını getirmek için çok fazla zaman veya para harcaması gerekmediği anlamına gelir. Ancak, çalışma saatleri, hangi ürünleri satabilecekleri ve satamayacakları gibi alışveriş merkezinin kurallarına uymak zorundadırlar.

  • Sosyal Medya Ticareti: Sosyal medyanın tüketicilerin günlük rutinlerinin önemli bir parçası olmasıyla birlikte, sosyal medya platformları tüketicilerin haber akışlarındaki gönderiler aracılığıyla alışveriş yapmalarını kolaylaştırıyor. Instagram, Facebook, Pinterest ve Snapchat, e-ticaret markalarının ürünlerini satabilecekleri karşılıklı ticaret seçeneklerine sahiptir.