İçindekiler 17 bölüm
- İndirim Kuponu Nedir?
- İndirim Kuponu Ne İşe Yarar?
- İndirim Kuponu Türleri Nelerdir?
- Kupon Kodu Nasıl Oluşturulur?
- Kupon Tutarı Kâr Marjına Göre Nasıl Belirlenir?
- Yüzde Kupon mu, Sabit Tutar Kupon mu?
- Herkese Açık Kupon mu, Kişiye Özel Kupon mu?
- Kuponun Kötüye Kullanımı Nasıl Önlenir?
- Kupon Hangi Durumlarda Kullanılmalı?
- Kupon Kodu Nasıl Duyurulur?
- Kupon Bağımlılığı Nedir, Nasıl Önlenir?
- Örnek Kupon Planı Nasıl Hazırlanır?
- Kupon Performansı Nasıl Ölçülür?
- Kupon Kampanyalarında Sık Yapılan Hatalar
- İndirim Kuponu Kontrol Listesi
- Faprika ile Kupon ve Kampanya Yönetimi
- Sıkça Sorulan Sorular
Kupon, e-ticaretin en eski ama en çok yanlış kullanılan pazarlama araçlarından biridir. Doğru kurgulanmış bir kupon ilk siparişi getirir, sepette kalan ürünü satışa çevirir ve uzaklaşan müşteriyi geri çağırır. Yanlış kurgulanmış bir kupon ise zaten alışveriş yapacak müşteriye boşuna indirim verir, kupon sitelerine sızar ve kârı sessizce eritir.
Bu rehberde indirim kuponu kavramını, kupon türlerini, bir kupon kodunun adım adım nasıl oluşturulacağını, kupon tutarının kâr marjına göre nasıl belirleneceğini ve kupon performansının nasıl ölçüleceğini örneklerle anlatıyoruz.
İndirim Kuponu Nedir?
İndirim kuponu, müşterinin ödeme adımında bir kod girerek ya da hesabına tanımlanmış bir hakkı kullanarak siparişinde indirim, ücretsiz kargo veya hediye ürün kazanmasını sağlayan kampanya aracıdır. Kupon kodu, bu hakkı taşıyan harf ve rakam dizisidir; örneğin “HOSGELDIN10” kodu ilk siparişte %10 indirim anlamına gelebilir.
Kuponlar ikiye ayrılır: herkese açık kuponlar aynı kodun birçok müşteri tarafından kullanılabildiği kampanya kodlarıdır; kişiye özel kuponlar ise tek bir müşteri için üretilen, çoğunlukla tek kullanımlık kodlardır. Kampanya indiriminden farkı, indirimin herkese otomatik uygulanmaması, yalnızca kodu bilen ya da kendisine kod gönderilen müşteriye verilmesidir.
İndirim Kuponu Ne İşe Yarar?
Kupon, belirli bir müşteri davranışını tetiklemek için kullanılır; hedefi belli olmayan kupon yalnızca fiyat indirimidir.
- İlk siparişi kazandırır: Siteye ilk kez gelen ve henüz güven duymayan ziyaretçiye hoş geldin kuponu, ilk adımı atması için bir neden verir.
- Sepette kalan satışı kurtarır: Ürünü sepete ekleyip ayrılan müşteriye gönderilen kupon, kararsızlığı satışa çevirebilir.
- Uzaklaşan müşteriyi geri çağırır: Uzun süredir sipariş vermeyen müşteriye özel kupon, onu yeniden aktif müşteriye dönüştürebilir.
- Sepet ortalamasını yükseltir: Belirli bir tutarın üzerindeki siparişlere verilen kupon, müşteriyi sepetine bir ürün daha eklemeye yönlendirir.
- Kanalı ölçülebilir yapar: Her kanala ayrı kod vermek, hangi kanalın ne kadar sipariş getirdiğini görmeyi kolaylaştırır.
- E-posta ve izin toplar: Pop-up'ta e-posta bırakana verilen kupon, bülten listesini büyütmenin en yaygın yoludur.
İndirim Kuponu Türleri Nelerdir?
E-ticarette altı temel kupon türü kullanılır: yüzde indirim, sabit tutar indirimi, ücretsiz kargo, hediye ürün, adet kampanyası ve alt sepet tutarına bağlı eşikli kupon.
| Tür | Örnek | En uygun kullanım | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Yüzde indirim | %10 indirim | Hoş geldin, geri kazanım | Büyük sepette indirim de büyür |
| Sabit tutar | 75 TL indirim | Sepet ortalamasını yükseltme | Küçük sepette oran çok yükselir; alt limit şart |
| Ücretsiz kargo | Kargo bedava | Sepet terkini azaltma | Kargo maliyeti marjdan çıkar |
| Hediye ürün | Sepete numune eklenir | Yeni ürün tanıtımı, stok eritme | Hediyenin maliyeti hesaba katılmalı |
| Adet kampanyası | 3 al 2 öde | Sarf ve tamamlayıcı ürünler | Ucuz ürünle pahalı ürün karışmamalı |
| Eşikli kupon | 750 TL üzerine 75 TL | Sepet ortalaması artırma | Eşik, mevcut ortalamanın biraz üstünde olmalı |
Kupon Kodu Nasıl Oluşturulur?
Bir kupon kodu oluşturmak, bir indirim tutarı yazmaktan ibaret değildir; kuponun kime, hangi şartla, ne kadar süre ve kaç kez kullanılabileceği de belirlenmelidir. Aşağıdaki yedi ayar, her kuponda verilmesi gereken kararlardır:
- Kupon kodu: Kısa, okunur ve kampanyayı anlatan bir kod seçin. Kişiye özel kuponlarda kod sistem tarafından rastgele üretilmelidir.
- İndirim: Tür (yüzde, sabit tutar, kargo, hediye) ve tutar. Tutarın kâr marjına göre nasıl belirleneceği aşağıda anlatılıyor.
- Alt sepet tutarı: Kuponun geçerli olacağı en düşük sepet. Sabit tutarlı kuponlarda alt limit olmadan küçük siparişler zarar ettirir.
- Geçerlilik: Başlangıç ve bitiş tarihi. Kısa süre aciliyet yaratır; süresiz kupon zamanla sızar ve unutulur.
- Kullanım sınırı: Toplam kullanım sayısı ve kişi başı kullanım hakkı. Hoş geldin kuponu kişi başı bir kez olmalıdır.
- Kapsam: Kuponun geçerli olduğu kategori, marka ya da ürünler. Zaten indirimde olan ya da marjı çok düşük ürünler hariç tutulabilir.
- Birleşme: Kuponun diğer kampanya ve kuponlarla birlikte kullanılıp kullanılamayacağı. Birleşen indirimler, öngörülmeyen derecede yüksek toplam indirime yol açabilir.
Kupon Tutarı Kâr Marjına Göre Nasıl Belirlenir?
Kupon tutarı, siparişten kalan kârın bir kısmıdır; bu yüzden en fazla ne kadar indirim verilebileceği, sipariş başına brüt kârdan sipariş giderleri düşülerek bulunur. Kupon bu tutarı aşarsa sipariş zarar ettirir.
Örnek: Sepet tutarı 600 TL ve brüt kâr marjı %40 olan bir siparişte brüt kâr 240 TL'dir. Kargo ve paketleme için 55 TL harcanıyorsa siparişten 185 TL kalır.
| Kupon | İndirim | Siparişten kalan | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Kupon yok | 0 TL | 185 TL | Kâr |
| %10 indirim | 60 TL | 125 TL | Kâr |
| %20 indirim | 120 TL | 65 TL | Düşük kâr |
| %30 indirim | 180 TL | 5 TL | Başa baş |
| %35 indirim | 210 TL | −25 TL | Zarar |
Bu örnekte %30'un üzerindeki her kupon siparişi zarara sokar. Ancak kuponun amacı ilk siparişi kazanmaksa ve müşteri tekrar alışveriş yapıyorsa, ilk siparişteki düşük kâr sonraki siparişlerle telafi edilebilir; bu hesabı müşteri yaşam boyu değeriyle birlikte yapmak gerekir.
Kupon Kendini Ne Zaman Öder?
Bir kupon, kupon olmadan da gelecek siparişlere verdiği indirimi, kendi getirdiği ek siparişlerin kârıyla karşılıyorsa kârlıdır. Yukarıdaki örnekte %10 kuponla 200 sipariş geldiğini ve bunların 120'sinin kupon olmadan da verileceğini varsayalım: bu 120 siparişe verilen indirim 120 × 60 = 7.200 TL'dir. Kuponun getirdiği 80 ek siparişin kârı ise 80 × 125 = 10.000 TL'dir. Kupon bu durumda 2.800 TL net kâr bırakır; ek sipariş sayısı 58'in altında kalsaydı zarar ettirirdi.
Okumanızı öneririzKâr Marjı Hesaplama: E-Ticarette Kâr Marjı Nasıl Hesaplanır? (Hesaplama Aracı ve Örnekler)Yüzde Kupon mu, Sabit Tutar Kupon mu?
Yüzde kupon küçük sepetlerde cazip görünür ama sepet büyüdükçe indirim de büyür; sabit tutar kupon ise büyük sepette indirimin büyümesini önler, küçük sepette ise oransal olarak çok yüksek kalır.
750 TL'lik sepette ikisi de 75 TL indirim verir. 2.000 TL'lik sepette %10 kupon 200 TL indirim verirken sabit kupon 75 TL'de kalır. Bu yüzden:
- Yüzde kupon, müşteriye “ne kadar çok alırsan o kadar kazanırsın” mesajı vermek istediğinizde ve ürünlerin fiyatları birbirine yakınsa uygundur.
- Sabit tutar kupon, sepet büyüklükleri çok farklı olduğunda ve büyük siparişlerde marjı korumak istediğinizde uygundur; mutlaka bir alt sepet tutarıyla birlikte kullanılmalıdır.
- Yüzde kuponda bir indirim üst sınırı (ör. en fazla 150 TL) belirlemek, iki yaklaşımın iyi yanlarını birleştirir.
Herkese Açık Kupon mu, Kişiye Özel Kupon mu?
Herkese açık kupon geniş kitleye hızla ulaşır ama kontrol edilmesi zordur; kişiye özel kupon ise yalnızca hedeflenen müşteriye gider ve kötüye kullanılamaz.
| Konu | Herkese açık kupon | Kişiye özel kupon |
|---|---|---|
| Örnek | YAZ15 kampanya kodu | Tek kullanımlık rastgele kod |
| Ulaşım | Sosyal medya, bülten, reklam | E-posta, SMS, müşteri hesabı |
| Sızma riski | Yüksek; kupon paylaşım sitelerine düşebilir | Yok; kod yalnızca bir kişide çalışır |
| Ölçüm | Kanal bazında | Müşteri bazında |
| En uygun kullanım | Kampanya dönemleri, kanal ölçümü | Hoş geldin, sepet kurtarma, geri kazanım |
Herkese açık bir kodun kupon paylaşım sitelerine düşmesi, zaten satın almak üzere olan müşterinin ödeme adımında kod arayıp indirim almasına yol açar. Bu yüzden yüksek indirimli kodlar kısa süreli ve sınırlı sayıda olmalı; kalıcı indirimler kişiye özel kuponlarla verilmelidir.
Kuponun Kötüye Kullanımı Nasıl Önlenir?
Kuponun kötüye kullanımı, bir kuponun hedeflenmeyen kişilerce ya da hedeflenenden fazla kullanılmasıdır. En sık görülen biçimleri ve önlemleri şunlardır:
- Farklı hesaplarla tekrar kullanım: Aynı kişinin farklı e-posta adresleriyle defalarca üye olup hoş geldin kuponu alması. Kişi başı sınırın yanında aynı teslimat adresi ya da telefon numarasıyla verilen siparişleri kontrol etmek bu kullanımı görünür kılar.
- Kodun paylaşılması: Kişiye özel olması gereken bir kodun herkese açık yerlerde paylaşılması. Tek kullanımlık ve müşteriye bağlı kodlar bu riski ortadan kaldırır.
- İadeyle kupon kazancı: Kuponla alınan ürünün iade edilip kuponun yeniden kullanılmak istenmesi. İade edilen siparişte kullanılan kuponun geri verilip verilmeyeceği önceden kural olarak belirlenmelidir.
- Kuponların üst üste kullanımı: Birden fazla kodun aynı siparişte birlikte uygulanması. Birleşme kuralı her kuponda açıkça tanımlanmalıdır.
Bu önlemler kuponu daha az cazip yapmaz; yalnızca kuponun gerçekten hedeflenen müşteriye, hedeflenen sayıda ulaşmasını sağlar.
Kupon Hangi Durumlarda Kullanılmalı?
Kupon, müşteri yolculuğunun belirli anlarında en çok etkiyi gösterir. En verimli kullanım alanları şunlardır:
| An | Kupon | Amaç |
|---|---|---|
| Yeni üyelik | Hoş geldin kuponu | İlk siparişi kazanmak |
| Sepette kalan ürün | Sepet hatırlatma kuponu | Yarım kalan satışı tamamlamak |
| Teslimattan sonra | Teşekkür kuponu | İkinci siparişi getirmek |
| Uzun süre sipariş yok | Geri kazanım kuponu | Uzaklaşan müşteriyi geri çağırmak |
| E-posta bırakma | Pop-up kuponu | Bülten listesini büyütmek |
| Kampanya dönemi | Herkese açık kod | Kısa sürede ciro ve trafik |
Bu anların ortak özelliği, kuponun bir müşteri davranışına bağlı olarak kendiliğinden gönderilebilmesidir. Elle yönetilen kupon kampanyaları zamanla aksar; tetiğe bağlı otomatik kuponlar ise her müşteriye doğru zamanda ulaşır.
Okumanızı öneririzMüşteri Yaşam Boyu Değeri (CLV) Nedir, Nasıl Hesaplanır? (Hesaplama Aracı ve Örnekler)Kupon Kodu Nasıl Duyurulur?
Kuponun duyurulduğu kanal, kimin kullanacağını belirler. Aynı kupon farklı kanallarda farklı müşterilere ulaşır; bu yüzden kanal kuponun amacına göre seçilir.
- E-posta: Kişiye özel kuponların ana kanalıdır. Konu satırında indirimi ve son geçerlilik tarihini açıkça yazın; kodu e-postanın üst kısmında, kopyalanabilir biçimde gösterin.
- SMS: Kısa süreli ve acil teklifler için uygundur; yalnızca ileti izni veren müşterilere gönderilir. Mesajı kısa tutun ve kodu tek başına bir satıra yazın.
- Site içi duyuru barı: Herkese açık kampanya kodunu tüm ziyaretçilere göstermenin en sade yoludur; ödeme adımında kod aramak için siteden ayrılmayı da önler.
- Pop-up: E-posta bırakana kupon vermek için kullanılır. Sayfa açılır açılmaz değil, ziyaretçi siteyi biraz gezdikten sonra gösterilmesi daha az rahatsız eder.
- Sosyal medya: Takipçilere özel kodlar, hangi hesabın sipariş getirdiğini ölçmeyi sağlar.
- Kargo paketi: Pakete konan küçük bir kartla verilen ikinci sipariş kuponu, müşteriye ürünü elinde tutarken ulaşır.
Kupon Bağımlılığı Nedir, Nasıl Önlenir?
Kupon bağımlılığı, müşterilerin kupon olmadan alışveriş yapmamayı öğrenmesidir. Sürekli ve tahmin edilebilir aralıklarla kupon gönderen bir mağazada müşteri, bir sonraki kuponu bekler; kuponsuz satışlar azalır ve indirim, fiyatın kalıcı bir parçasına dönüşür.
Bunu önlemek için kuponlar belirli davranışlara bağlanmalıdır: ilk sipariş, yarım kalan sepet, uzun süredir alışveriş yapmama. Düzenli alışveriş yapan müşteriye indirim yerine erken erişim, hediye ürün ya da ücretsiz kargo gibi marjı daha az etkileyen ayrıcalıklar sunulabilir. Kuponlu sipariş payı her ay izlenmeli; bu pay sürekli artıyorsa kupon sıklığı azaltılmalıdır.
Örnek Kupon Planı Nasıl Hazırlanır?
Kuponları tek tek kampanyalar yerine bir plan olarak düşünmek, birbiriyle çakışmalarını ve toplam indirimin kontrolden çıkmasını önler. Aşağıdaki tablo, bir mağazanın sürekli çalışan kupon planına örnektir; oranlar yalnızca örnek olarak verilmiştir:
| Kupon | Kime? | Teklif | Geçerlilik | Kural |
|---|---|---|---|---|
| Hoş geldin | Yeni üye | %10 | 14 gün | Kişi başı 1 kez, indirimli ürünler hariç |
| Sepet kurtarma | Sepetinde ürün bırakan | Ücretsiz kargo | 3 gün | Yalnızca ilk hatırlatmaya tıklamayanlara |
| İkinci sipariş | İlk siparişi teslim edilen | %5 | 30 gün | Kişi başı 1 kez |
| Geri kazanım | 60 gündür sipariş vermeyen | %15 | 7 gün | Alt sepet tutarıyla |
| Kampanya kodu | Herkes | 750 TL üzerine 75 TL | Kampanya süresince | Diğer kuponlarla birleşmez |
Kupon Performansı Nasıl Ölçülür?
Bir kuponun başarısı, kaç kez kullanıldığıyla değil, kupon olmasaydı gelmeyecek siparişleri ne kadar kârla getirdiğiyle ölçülür. Takip edilmesi gereken ölçütler şunlardır:
- Kullanım oranı: Kullanılan kupon sayısının gönderilen kupon sayısına oranı. Düşükse teklif ya da zamanlama yanlıştır.
- Kuponlu sipariş payı: Toplam siparişlerin ne kadarının kuponla geldiği. Bu pay sürekli artıyorsa müşteriler kupon olmadan alışveriş yapmamayı öğreniyor olabilir.
- Kupon başına ciro: Kuponlu siparişlerin toplam cirosunun kullanılan kupon sayısına bölümü.
- Toplam indirim maliyeti: Kuponlarla verilen toplam indirim; ciroyla birlikte değil, kârla birlikte değerlendirilmelidir.
- Yeni müşteri oranı: Kuponla gelen siparişlerin ne kadarının ilk sipariş olduğu. Hoş geldin kuponunda bu oran yüksek olmalıdır.
- Kupon sonrası tekrar sipariş: Kuponla gelen müşterilerin kuponsuz ikinci sipariş verip vermediği; kuponun kalıcı müşteri kazandırıp kazandırmadığını gösterir.
Kupon Kampanyalarında Sık Yapılan Hatalar
- Alt limitsiz sabit tutar kupon: 75 TL'lik kupon 100 TL'lik siparişte %75 indirime dönüşür.
- Süresiz kupon: Bitiş tarihi olmayan kod aylar sonra hâlâ kullanılır ve kampanya takvimini bozar.
- Kişi başı sınırı olmayan hoş geldin kuponu: Aynı kişi farklı e-posta adresleriyle defalarca kullanabilir.
- Kampanyalarla birleşen kupon: İndirimdeki ürüne kupon da uygulanınca toplam indirim marjı aşabilir.
- Her müşteriye aynı kupon: Zaten düzenli alışveriş yapan müşteriye verilen indirim, kazanılmamış bir satışa yapılan harcamadır.
- Sürekli kupon göndermek: Müşteri kuponu beklemeyi öğrenir; kuponsuz satışlar düşer.
- Kuponu ölçmemek: Kullanım ve kâr takip edilmezse hangi kuponun işe yaradığı bilinmez.
İndirim Kuponu Kontrol Listesi
| Kontrol | Neden önemli? |
|---|---|
| Kuponun amacı ve hedef müşterisi belli mi? | Hedefsiz kupon yalnızca fiyat indirimidir. |
| İndirim tutarı sipariş kârının altında mı? | Aşan kupon siparişi zarara sokar. |
| Sabit tutar kuponda alt sepet tutarı var mı? | Küçük siparişlerde oran çok yükselir. |
| Geçerlilik tarihi belirlendi mi? | Süresiz kupon sızar ve unutulur. |
| Kişi başı kullanım sınırı var mı? | Kötüye kullanımı önler. |
| Marjı düşük ve indirimli ürünler hariç mi? | Birleşen indirimler kârı siler. |
| Kodda karışan karakter var mı? | Hatalı giriş şikâyete dönüşür. |
| Kullanım ve kâr ölçülecek mi? | Ölçülmeyen kupon geliştirilemez. |
Faprika ile Kupon ve Kampanya Yönetimi
Faprika e-ticaret altyapısında kampanya kurguları kampanya modülünden, kişiye özel ve otomatik kuponlar ise Roket pazarlama otomasyonu eklentisinden yönetilir.
- Kampanya modülü: Sınırsız kampanya kurgusu; sepet toplamına ve sepet ara toplamına göre kampanyalar, X al Y öde, hediye ürün, kargo kampanyaları, ödeme tipine göre kampanyalar ve ay, hafta, gün ya da saat bazlı özel kampanyalar.
- Hediye çeki ve para puan: Hediye çeki oluşturma, hediye çeki kampanyaları ve para puan kampanyalarıyla müşteriye bir sonraki alışverişte kullanacağı değer verilir.
- Kişiye özel kupon (Roket): Otomasyon içindeki “Kupon Üret” adımı müşteriye özel indirim kuponu üretir; kod sonraki e-posta ve SMS'lere kendiliğinden yazılır.
- Hazır senaryolar (Roket): Hoş geldin kuponu, iki adımlı sepet kurtarma, “Seni Özledik” geri kazanım kuponu ve teslimat sonrası teşekkür kuponu; süreyi ve indirimi siz belirlersiniz.
- Müşteri tarafında görünürlük (Roket): Müşteri, hesabındaki “Kuponlarım” sayfasında indirimi, son geçerlilik tarihini ve durumu görür; panelde müşteri kartında “Roket Kuponları” sekmesi bulunur.
- Pop-up ile kupon (Roket): Ziyaretçi e-postasını bıraktığında isterseniz ona kupon kodu gösterilir.
- Ölçüm: Roket, her otomasyonun gönderim, açılma, tıklama, sipariş, ciro ve üretilen ve kullanılan kupon sonuçlarını gösterir; kampanya indirim raporu da hangi kampanyanın ne kadar indirim ve satış getirdiğini listeler.
Hangi kampanya özelliğinin hangi pakette yer aldığını e-ticaret paketleri sayfasındaki karşılaştırma tablosunda görebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İndirim kuponu nedir?
İndirim kuponu, müşterinin ödeme adımında bir kod girerek ya da hesabına tanımlı bir hakkı kullanarak siparişinde indirim, ücretsiz kargo veya hediye ürün kazanmasını sağlayan kampanya aracıdır. Herkese açık ya da kişiye özel olabilir.
Kupon kodu nasıl oluşturulur?
Kupon kodu oluştururken kodun kendisi, indirim türü ve tutarı, alt sepet tutarı, geçerlilik tarihi, kullanım sınırı, geçerli olduğu ürün ve kategoriler ile diğer kampanyalarla birleşip birleşmeyeceği belirlenir. Kod kısa, okunur ve karışan karakterler içermeyen bir dizi olmalıdır.
Yüzde kupon mu sabit tutar kupon mu daha iyi?
Yüzde kupon sepet büyüdükçe daha fazla indirim verir; sabit tutar kupon büyük sepette marjı korur ama küçük sepette oranı yükselir. Sabit tutar kupon alt sepet tutarıyla, yüzde kupon ise bir indirim üst sınırıyla kullanıldığında daha güvenlidir.
Kupon tutarı nasıl belirlenir?
Kupon tutarı, sipariş başına brüt kârdan kargo ve paketleme gibi sipariş giderleri düşüldükten sonra kalan tutarı aşmamalıdır. 600 TL'lik sepette %40 marj ve 55 TL sipariş gideriyle 185 TL kalır; bu örnekte %30'un üzerindeki kupon siparişi zarara sokar.
Tek kullanımlık kupon nedir?
Tek kullanımlık kupon, bir müşteri için üretilen ve yalnızca bir kez kullanılabilen koddur. Kupon paylaşım sitelerine sızmaz, kötüye kullanılamaz ve hangi müşterinin kuponu kullandığı ölçülebilir.
Kupon kampanyasının başarısı nasıl ölçülür?
Kullanım oranı, kuponlu sipariş payı, kupon başına ciro, toplam indirim maliyeti, yeni müşteri oranı ve kuponla gelen müşterilerin kuponsuz tekrar sipariş verip vermediği takip edilir.