Yapılandırılmış Veri (Schema) Nedir? E-Ticarette Ürün Şeması Nasıl Eklenir, Test Edilir ve Doğrulanır? Uygulamalı Rehber

Bir ürün sayfasını insan bir bakışta anlar: fotoğraf, ad, fiyat, "stokta var" ibaresi ve yıldızlı yorumlar. Arama motorları ve yapay zekâ sistemleri ise sayfayı aynı kolaylıkla anlayamaz; fiyatın hangi sayı olduğunu, 4,8'in bir puan mı yoksa bir model numarası mı olduğunu tahmin etmek zorunda kalır. Yapılandırılmış veri bu tahmini ortadan kaldırır: sayfadaki bilgiyi, makinenin hatasız okuyabileceği bir etiketle ayrıca anlatır.

Bu yazı bir ders gibi kurgulandı. Yapılandırılmış verinin ne olduğunu, e-ticarette hangi şema türlerinin işe yaradığını, bir ürün için şemanın alan alan nasıl yazıldığını, yazı içindeki araçla kendi ürününüzün şemasını nasıl üreteceğinizi, test ve doğrulama adımlarını ve en sık yapılan hataları öğreneceksiniz. Sonunda kendi ürün sayfalarınızı kontrol edebileceğiniz bir liste olacak.

Yapılandırılmış Veri Nedir?

Yapılandırılmış veri, bir sayfadaki bilgiyi (ürün adı, fiyat, stok, puan gibi) arama motorlarının ve yapay zekâ sistemlerinin kesin olarak anlayabileceği, standart bir sözlük ve biçimle işaretleme yöntemidir. Bilgi sayfada zaten vardır; yapılandırılmış veri ona "bu bir fiyattır, para birimi TRY'dir" gibi makine okunur bir etiket ekler.

E-ticarette en sık kullanılan sözlük, arama motorlarının ortak olarak desteklediği schema.org standardıdır; bu yüzden yapılandırılmış veriye çoğu zaman kısaca "schema" ya da "şema" denir. Etiketler en çok JSON-LD biçiminde yazılır.

E-Ticarette Yapılandırılmış Veri Neden Önemlidir?

Yapılandırılmış veri, ürününüzün fiyat, stok ve puan gibi bilgilerinin arama sonuçlarında ve yapay zekâ cevaplarında doğru gösterilme ihtimalini artırır. Bir sıralama garantisi değildir ve zengin sonuç gösterilmesi arama motorunun kararıdır; ama olmadığında bilgi tahmine bırakılır.

• Doğru anlaşılma: Fiyat, para birimi, stok ve ürün kimliği (SKU, barkod) belirsizlik olmadan iletilir.
• Zengin sonuç uygunluğu: Fiyat, stok ve puan gibi bilgilerin arama sonucunda gösterilebilmesi için işaretleme gerekir; gösterilip gösterilmeyeceğine arama motoru karar verir.
• Güncellik: Fiyat ya da stok değiştiğinde şema da değişirse, arama sonuçlarında eski fiyat kalma ihtimali düşer.
• Yapay zekâ görünürlüğü: Yapay zekâ asistanları ürün bilgisini sayfa metninden çıkarmaya çalışır; işaretlenmiş veri bu çıkarımı güvenilir kılar.
• Ürün kataloglarıyla uyum: Ürün verisi bildirilen kataloglar ile sayfadaki bilgi eşleştiğinde tutarsızlık uyarıları azalır.

E-Ticarette Hangi Şema Türleri Kullanılır?

E-ticarette en çok kullanılan şema türleri ürün (Product), teklif (Offer), puan ve yorum (AggregateRating, Review), sayfa yolu (BreadcrumbList), kurum (Organization) ve sık sorulan soru (FAQPage) türleridir. Her biri sayfanın farklı bir bölümünü anlatır.

SSS şemasının zengin sonuç olarak gösterilmesi bazı arama motorlarında artık sınırlıdır; ama veri, sayfadaki soru-cevap yapısını makineye açık biçimde anlatmaya yine de yarar.

JSON-LD, Microdata ve RDFa Arasındaki Fark Nedir?

Üç biçim de aynı sözlüğü kullanır; fark etiketin sayfaya nasıl yazıldığıdır. JSON-LD etiketi sayfa içeriğinden ayrı, tek bir blok olarak yazılır; Microdata ve RDFa ise etiketleri görünen HTML'in içine dağıtır. E-ticaret için en pratik ve en yaygın olarak önerilen biçim JSON-LD'dir.

Ürün Şeması Alan Alan Nasıl Yazılır? (Uygulamalı Ders)

Bir ürün şeması; ürünün kimliğini (ad, görsel, SKU, barkod, marka) ve teklifini (fiyat, para birimi, stok) anlatan iç içe bir JSON bloğudur. Aşağıda temsili bir ürün için tam örneği ve her alanın görevini görüyorsunuz.

Aşağıdaki örnek temsili bir üründür; değerleri kendi ürününüzün sayfada görünen bilgileriyle değiştirin. Blok, sayfada application/ld+json türünde bir script etiketinin içine konur.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Product",
  "name": "Örnek Keten Gömlek",
  "image": ["https://www.ornekmagaza.com/img/gomlek-1.jpg"],
  "description": "Nefes alan, yıkandıkça yumuşayan %100 keten gömlek.",
  "sku": "GML-KTN-M-BEYAZ",
  "gtin13": "8691234567883",
  "brand": { "@type": "Brand", "name": "Örnek Marka" },
  "offers": {
    "@type": "Offer",
    "url": "https://www.ornekmagaza.com/keten-gomlek",
    "price": "1250.00",
    "priceCurrency": "TRY",
    "availability": "https://schema.org/InStock",
    "itemCondition": "https://schema.org/NewCondition"
  }
}

Ürün JSON-LD Üretici Aracı

Aşağıdaki araç, yazdığınız ürün bilgilerinden geçerli bir ürün şeması bloğu üretir. Araç yalnız temel alanları kapsar; ürettiğiniz bloğu mutlaka sayfada görünen bilgilerle karşılaştırın ve aşağıda anlatılan test araçlarıyla doğrulayın.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Product",
  "name": "Örnek Keten Gömlek",
  "image": ["https://www.ornekmagaza.com/img/gomlek-1.jpg"],
  "sku": "GML-KTN-M-BEYAZ",
  "brand": { "@type": "Brand", "name": "Örnek Marka" },
  "offers": {
    "@type": "Offer",
    "url": "https://www.ornekmagaza.com/keten-gomlek",
    "price": "1250.00",
    "priceCurrency": "TRY",
    "availability": "https://schema.org/InStock"
  }
}

Yapılandırılmış Veri Nasıl Test Edilir ve Doğrulanır?

Şemayı yayına aldıktan sonra mutlaka test edin: sözdizimi hatası olmayan bir blok bile sayfadaki bilgiyle çelişiyor ya da gerekli alanları taşımıyor olabilir. İki ayrı kontrol gerekir: biri biçim doğruluğu, diğeri sayfa içeriğiyle uyum.

1. Şemayı yazın ya da üretin: Yukarıdaki araç ya da altyapınızın ürettiği çıktı.
2. Sözdizimini doğrulayın: Şema doğrulama araçları, JSON hatalarını (eksik virgül, tırnak) ve bilinmeyen alanları gösterir.
3. Zengin sonuç uygunluğunu test edin: Arama motorlarının sunduğu zengin sonuç test araçları, ürününüzün hangi zengin sonuç türlerine uygun olduğunu ve eksik ya da hatalı alanları söyler.
4. Sayfadaki bilgiyle karşılaştırın: Fiyat, stok, puan ve ad etiketle sayfa arasında birebir aynı olmalı.
5. Yayına alın ve izleyin: Arama konsolunun ürün ve satıcı girişleri raporları, sitenin genelindeki hata ve uyarıları listeler; yeni hatalar için düzenli bakın.

Şemayı Sayfaya Nasıl Eklersiniz? Üç Yol

Yapılandırılmış veriyi sayfaya eklemenin üç yolu vardır: e-ticaret altyapısının kendiliğinden üretmesi, bir eklenti ya da etiket yönetim aracıyla eklenmesi ve şablona elle yazılması. En sağlıklısı, ürün verisinden kendiliğinden üreten ve fiyat ya da stok değiştiğinde şemayı da güncelleyen yöntemdir.

Hangi yolu seçerseniz seçin kural aynıdır: sayfada aynı bilgi için yalnız bir kaynaktan, tutarlı bir şema üretilmeli. Aynı ürün hem altyapıdan hem eklentiden şema üretiyorsa biri kapatılmalıdır.

Yapılandırılmış Veri Yapay Zekâ Görünürlüğüne (GEO) Nasıl Katkı Sağlar?

Yapay zekâ asistanları bir ürünü önerirken fiyat, stok, puan ve ürün kimliği gibi bilgileri sayfa metninden çıkarmaya çalışır; yapılandırılmış veri bu çıkarımı güvenilir kılar, çünkü bilgi etiketlenmiş ve belirsizlikten arınmıştır. Bu, ürününüzün yanlış fiyatla ya da yanlış ürünle karıştırılarak anılma ihtimalini azaltır.

• Ürün kimliği netliği: SKU, barkod ve marka ile aynı ürünün farklı mağazalardaki sayfaları doğru eşleşir.
• Güncel bilgi: Şemadaki fiyat ve stok sayfayla birlikte güncellendiğinde, eski bilginin alıntılanma ihtimali düşer.
• Metinle tutarlılık: Şema ile sayfa metni aynı bilgiyi verdiğinde, bilginin doğruluğuna dair güven artar.

Yapılandırılmış veri tek başına yapay zekâ görünürlüğü sağlamaz; açık tanımlar, soru biçiminde başlıklar ve düzenli SSS ile birlikte işe yarar. Bu yaklaşım, SEO ile GEO'nun ortak zeminini oluşturur.

Sayfa Yolu (BreadcrumbList) Şeması Nasıl Yazılır?

Sayfa yolu şeması, ürünün site içindeki konumunu (Ana Sayfa › Kategori › Ürün) arama motoruna sırasıyla anlatır. Böylece arama sonucunda adresin yerine okunabilir bir yol gösterilebilir ve site yapınız net anlaşılır.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "BreadcrumbList",
  "itemListElement": [
    { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Ana Sayfa", "item": "https://www.ornekmagaza.com/" },
    { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Gömlekler", "item": "https://www.ornekmagaza.com/gomlekler" },
    { "@type": "ListItem", "position": 3, "name": "Keten Gömlek" }
  ]
}

• Sıra numarası: position alanı yolun sırasını belirler ve 1'den başlar.
• Son öğe: Mevcut sayfa olan son öğenin adresi yazılmayabilir.
• Görünen yolla aynı olsun: Sayfada gösterdiğiniz ekmek kırıntısı (breadcrumb) ile şemadaki yol aynı olmalı.

Yorum ve Puan Şeması Nasıl Kullanılmalı?

Puan ve yorum şeması (AggregateRating, Review) yalnız sayfada gerçekten görünen ve gerçek müşterilerden gelen yorumlar için kullanılmalıdır. Sayfada olmayan, uydurma ya da başka bir sitenin yorumlarından kopyalanmış puanları şemaya yazmak, arama motorlarının kurallarına aykırıdır ve sitenizin zengin sonuç hakkını kaybetmesine yol açabilir.

• Gerçek yorum olmalı: Ortalama puan, sayfada gösterdiğiniz yorumlardan hesaplanmalı.
• Yorum sayısı doğru olmalı: Sayfada görünen yorum sayısıyla şemadakiler aynı olmalı.
• Ürüne özel olmalı: Mağazanın genel puanını her ürüne yazmayın.
• Yorum yoksa yazmayın: Puan alanını boş ya da sıfırla doldurmak yerine hiç yazmayın.

Varyantlı Ürünlerde Şema Nasıl Yazılır?

Beden ve renk gibi varyantı olan ürünlerde şema, ürün sayfasında seçili ya da görünen varyantın fiyat, stok ve SKU bilgisini taşımalıdır; tüm varyantların fiyat aralığını anlatmak için ise teklif alanında fiyat aralığı ya da ürün grubu yapısı kullanılır. Hangisini kullandığınız, sayfanızın varyantları nasıl gösterdiğine bağlıdır.

• Varyantlar aynı sayfada seçiliyorsa: Varsayılan seçili varyantın bilgisi şemaya yazılır; kullanıcı varyantı değiştirdiğinde şema da güncellenmelidir.
• Her varyantın ayrı adresi varsa: Her sayfa kendi varyantının şemasını taşır ve her biri kendi canonical adresine işaret eder.
• Fiyat aralığı gösteriliyorsa: Sayfadaki "en düşük – en yüksek" gösterimiyle aynı bilgi şemada da verilmelidir.

Yapılandırılmış Veri Ne Zaman Gözden Geçirilmeli?

Yapılandırılmış veri bir kez eklenip unutulan bir ayar değildir; ürün verisi, sayfa şablonu ve arama motorlarının beklentileri değiştikçe gözden geçirilmelidir. Düzenli bir kontrol takvimi, hataları müşteri ve arama sonuçları fark etmeden yakalamanızı sağlar.

• Şablon ya da tasarım değiştiğinde: Yeni bir ürün sayfası şablonu, şemayı sessizce kırabilir; yayından hemen sonra bir örnek ürünü test edin.
• Yeni ürün türü eklediğinizde: Varyantlı, setli ya da ön siparişli ürünler farklı alanlar gerektirebilir.
• Kampanya ve fiyat değişikliklerinde: İndirimli fiyatın şemaya doğru yansıdığından emin olun.
• Arama konsolunda yeni uyarı çıktığında: Uyarılar çoğu zaman şablon düzeyinde bir eksikliği gösterir.
• Üç ayda bir: Birkaç farklı ürün ve kategori sayfasını örnekleyerek test araçlarında yeniden kontrol edin.

Yapılandırılmış Veride Sık Yapılan 8 Hata

1. Sayfada görünmeyen bilgiyi etikete yazmak: Fiyat ya da puan sayfada yoksa şemada da olmamalı.
2. Fiyatı güncellememek: Sayfa fiyatı değişir, şema eski kalır; arama sonucunda yanlış fiyat görünür.
3. Stok durumunu sabit bırakmak: Tükenen ürün hâlâ "stokta var" görünür.
4. Para birimi ya da ondalık ayıracını yanlış yazmak: "1.250,00" yerine "1250.00" yazılır; para birimi simgesi değil kodudur (TRY).
5. Görsel alanını boş bırakmak: En sık görülen eksik alanlardan biridir.
6. Uydurma ya da kopya puan yazmak: Kurallara aykırıdır ve zengin sonuç hakkını kaybettirir.
7. Aynı bilgiyi iki kez, farklı biçimlerde vermek: Hem eklentiden hem şablondan şema üretilince çakışan ve tutarsız bloklar oluşur.
8. Yayından sonra test etmemek: Sözdizimi hatası tüm ürünler için şemanın okunmamasına yol açabilir.

Yeni Başlayanlar İçin En Kısa Yol: 3 Adım

Yapılandırılmış veriye yeni başlıyorsanız her şeyi aynı anda yapmanız gerekmez. Önce en çok trafik alan ya da en çok satan ürün sayfalarından başlayın ve şu üç adımı izleyin:

1. Bir ürün sayfanızı test edin: Altyapınız zaten şema üretiyor olabilir; test aracıyla hangi alanların dolu, hangilerinin eksik olduğunu görün.
2. Eksik alanları ürün verisinde tamamlayın: Görsel, marka, SKU ve barkod gibi eksikler çoğu zaman şablon değil, ürün verisi eksikliğidir.
3. Sonucu arama konsolunda izleyin: Düzeltme sonrası birkaç gün içinde rapordaki hata sayısının düştüğünü kontrol edin.

Yapılandırılmış Veri Kontrol Listesi

Ürün sayfalarınızı aşağıdaki maddelerle kontrol edin; hepsine "evet" diyebilmelisiniz.

• Ürün sayfasında geçerli bir Product şeması (JSON-LD) var mı?
• Ad, fiyat, para birimi ve stok durumu sayfadakiyle birebir aynı mı?
• Görsel alanı dolu ve görsel erişilebilir mi?
• SKU ve (varsa) barkod doğru ve kayıtlı numaralar mı?
• Para birimi kod olarak (TRY) ve fiyat ondalık ayıracı nokta ile mi yazılı?
• Puan ve yorum yalnız gerçek ve sayfada görünen yorumlardan mı üretiliyor?
• Kategori ve ürün sayfalarında sayfa yolu (BreadcrumbList) şeması var mı?
• Ana sayfada kurum (Organization) bilgisi tanımlı mı?
• Aynı bilgi için çakışan birden fazla şema bloğu yok mu?
• Sözdizimi ve zengin sonuç testlerinden hatasız geçiyor mu?
• Arama konsolunda ürün ve satıcı girişleri raporları düzenli izleniyor mu?

Faprika ile Ürün ve SEO Verisini Yönetmek

Şemanın doğruluğu, ürün verinizin doğruluğuna bağlıdır: ad, fiyat, görsel, stok kodu ve açıklama panelde düzenli ve eksiksiz tutulduğunda sayfa da, onu anlatan veri de doğru olur. Faprika e-ticaret altyapısında bu aşama için şu unsurlar yer alır (hangi özelliğin hangi pakette başladığını e-ticaret paketleri sayfasında görebilirsiniz):

• SEO ayarları: Yapılandırma > Ayarlar > Genel Ayarlar altındaki SEO bölümünde sayfa başlığı şablonu, varsayılan meta açıklama, canonical adres ve sosyal paylaşım etiketleri (Open Graph) yönetilir; adım adım anlatım SEO Ayarları eğitiminde.
• Ürün bazında SEO bilgisi: Katalog > Ürün Yönetimi'nde her ürün için başlık, meta açıklama ve adres düzenlenir; ürün adı, stok kodu ve fiyatı otomatik alan SEO etiketleri kullanılabilir. Ürün meta açıklamaları otomatik de oluşturulabilir.
• Kategori ve marka SEO bilgisi: Kategori ve marka sayfaları için ayrı başlık ve açıklama alanları vardır.
• Toplu SEO ve meta güncelleme: Çok ürünün meta bilgisini tek seferde güncelleyebilirsiniz; bu özellik paketlere göre değişir.
• Toplu ürün güncelleme: Fiyat, stok kodu ve görsel gibi alanları toplu düzenlemek için Toplu Ürün Güncelleme eğitimi.

Mağazanızın ürün sayfalarında hangi yapılandırılmış verinin üretildiğini, yukarıda anlatılan test araçlarıyla kendiniz görebilirsiniz; eksik ya da hatalı bir alan görürseniz önce ürün verisini panelden tamamlayın.

İlginizi Çekebilecek Yazılar

• E-Ticaret Ürün Sayfası Nasıl Olmalı?
• Kategori Sayfası SEO'su Nasıl Yapılır?
• LLMs.txt Nedir? Yapay Zekâ ve E-Ticaret Rehberi
• Anahtar Kelime Nedir ve Nasıl Bulunur?