İçindekiler 16 bölüm
- Alan Adı (Domain) Nedir?
- Alan Adı, Hosting ve Site Adresi Aynı Şey mi?
- E-Ticaret İçin Alan Adı Neden Bu Kadar Önemlidir?
- İyi Bir Alan Adının 8 Kriteri
- Alan Adı Aday Kontrol Aracı
- Alan Adı Uzantısı (.com, .com.tr, .net) Nasıl Seçilir?
- Alan Adı Nasıl Alınır? Adım Adım Tescil
- Alan Adını E-Ticaret Sitenize Nasıl Bağlarsınız? (DNS)
- www'li mi, www'siz mi? Hangisi Seçilmeli?
- Alan Adı Yenileme ve Güvenlik Nasıl Yönetilir?
- Alan Adına Bağlı E-Posta Neden Önemlidir?
- Alan Adını Değiştirmek Neden Risklidir?
- Alan Adı Seçerken Sık Yapılan 8 Hata
- Alan Adı Seçimi ve Alımı Kontrol Listesi
- Faprika ile Alan Adı, SSL ve E-Posta
- Sıkça Sorulan Sorular
E-ticaret sitesi kurmaya karar verdiğinizde atacağınız ilk somut adım çoğu zaman bir ad bulmak ve onu internette kayıt altına almaktır. Alan adı nasıl seçilir? sorusu masum görünür; ama seçtiğiniz ad reklamlarınızda, e-postalarınızda, paketlerinizin üstünde ve müşterinin aklında yıllarca sizinle kalır, sonradan değiştirmek ise hem pahalıdır hem de arama motorlarındaki geçmişinizi riske atar.
Bu rehberde alan adının (domain) ne olduğunu, hosting ile farkını, iyi bir alan adının 8 kriterini, uzantı seçimini, alan adını nasıl tescil ettireceğinizi, e-ticaret altyapınıza DNS ile nasıl bağlayacağınızı, yenileme ve güvenlik kurallarını ve en sık yapılan hataları adım adım anlatıyoruz. Yazının içindeki araçla aday alan adlarınızı hemen kontrol edebilir, sonundaki kontrol listesiyle seçiminizi doğrulayabilirsiniz.
Alan Adı (Domain) Nedir?
Alan adı, bir web sitesine internette ulaşılan okunabilir adrestir; bilgisayarların kullandığı sayısal IP adresini insanların hatırlayabileceği bir ada çevirir. Müşteri "www.markaniz.com" yazdığında, DNS sistemi bu adı sitenizin bulunduğu sunucunun adresine yönlendirir.
Alan adı bir kez tescil edildiğinde belirli bir süre için size kiralanır: sahibi olmazsınız, kullanım hakkına sahip olursunuz ve süre dolmadan yenilemeniz gerekir. Bu fark, yenileme ve güvenlik bölümlerinde belirleyici olacak.
Alan Adı, Hosting ve Site Adresi Aynı Şey mi?
Hayır. Alan adı sitenizin adresidir, hosting sitenin dosyalarının ve verilerinin durduğu sunucudur, SSL sertifikası ise bağlantıyı şifreleyen güvenlik katmanıdır. Üçü birlikte çalışır ama ayrı satın alınabilir ve ayrı yönetilir.
| Kavram | Ne işe yarar? | Benzetme | Kim sağlar? |
|---|---|---|---|
| Alan adı | Sitenin internetteki adresi | Mağazanın cadde adresi | Alan adı tescil firması |
| Hosting / sunucu | Sitenin dosya ve verisinin durduğu yer | Mağazanın kendisi, bina | Hosting firması ya da e-ticaret altyapısı |
| DNS | Adresi sunucuya yönlendiren kayıtlar | Adres tarifi, yönlendirme tabelası | Tescil firması ya da DNS sağlayıcısı |
| SSL sertifikası | Bağlantıyı şifreler, kilit simgesini gösterir | Mağazanın güvenlik kapısı | Hosting ya da e-ticaret altyapısı |
Bu ayrım pratikte önemlidir: alan adınızı bir firmadan alıp sitenizi başka bir altyapıda barındırabilirsiniz; bunun için alan adının DNS kayıtlarını altyapınızın verdiği değerlere yönlendirirsiniz. Hosting kavramını ayrıca anlattık.
Okumanızı öneririzHosting Nedir? Ne İşe Yarar?E-Ticaret İçin Alan Adı Neden Bu Kadar Önemlidir?
Alan adı, e-ticarette müşterinin size güvenip güvenmeyeceğine karar verdiği ilk işaretlerden biridir ve markanızın internetteki kalıcı kimliğidir. Uzun, karmaşık ya da rakip markaya benzeyen bir ad, daha ilk bakışta güveni zedeler.
- Güven: Kısa, profesyonel ve markaya uyumlu bir adres, müşteriye "gerçek bir mağaza" izlenimi verir; tuhaf uzantılı ya da rakamlarla dolu adresler şüphe uyandırır.
- Hatırlanabilirlik: Müşterinin adresi tek seferde doğru yazabilmesi, doğrudan ziyareti ve tekrar alışverişi artırır.
- Kalıcılık: Bağlantılar, kataloglar, reklam hesapları, pazaryeri mağaza profilleri ve arama motoru geçmişi hep bu adrese bağlanır.
- E-posta: info@markaniz.com gibi alan adına bağlı e-posta adresleri, ücretsiz e-posta adreslerinden çok daha güvenilir görünür.
- Arama motorları: Alan adındaki anahtar kelime tek başına sıralama getirmez; asıl belirleyici içeriğin kalitesi, sitenin güvenilirliği ve markanın tanınmasıdır. Yani anahtar kelimeyi alan adına doldurmak yerine markalaşabilecek bir ad seçmek daha doğrudur.
İyi Bir Alan Adının 8 Kriteri
İyi bir alan adı; kısa, kolay söylenen ve yazılan, tire ile rakamdan arınmış, markaya uyumlu, başkasının markasıyla çakışmayan ve uzun vadede büyümenize izin veren bir addır. Aşağıdaki 8 kriteri aday adlarınıza tek tek uygulayın.
1. Kısa ve akılda kalıcı olsun
Ad ne kadar kısaysa yazım hatası ve unutulma ihtimali o kadar düşüktür. Mobil klavyede yazılması kolay, tek bakışta okunabilir adlar hedefleyin; çok uzun ifadeler hem hatalı yazılır hem de reklam alanlarına sığmaz.
2. Kolay söylensin ve tek yoldan yazılsın
Telefonda ya da yüz yüze söylediğinizde karşı tarafın tereddütsüz yazabildiği bir ad seçin. "Kafe" ve "cafe" gibi iki farklı yazılışı olan ya da harfi tekrar eden adlar, müşteriyi yanlış siteye götürebilir.
3. Tire ve rakam kullanmayın
Tireler ve rakamlar sesli aktarımda sorun çıkarır ("tire mi, çizgi mi?", "4 mü, dört mü?") ve sıradan bir ticari sitenin adresi gibi görünür. Gerçekten markanızın parçası değilse kullanmayın.
4. Türkçe karakterlerden kaçının
Ç, ğ, ı, ö, ş, ü gibi karakterler bazı uzantılarda özel kodlamayla (punycode) kullanılabilir; ancak bağlantıların, e-postaların ve bazı sistemlerin bu adresleri bozuk göstermesi ya da hiç kabul etmemesi mümkündür. Müşteriniz de adresi klavyede yazarken Türkçe karaktersiz yazar; bu yüzden Türkçe karakter içermeyen, sade bir ad daha güvenlidir.
5. Markanızla ve işinizle uyumlu olsun
Adres, sattığınız şeye ve markanıza uygun olmalı ama ürüne fazla bağlı olmamalıdır. Bugün yalnız ayakkabı satıyorsanız ve ileride çanta da satmayı düşünüyorsanız, ürün adı içeren dar bir alan adı sizi sınırlar.
6. Başkasının markasıyla çakışmasın
Tescilli bir markaya benzeyen ya da onu içeren alan adı, hukuki uyuşmazlığa ve alan adının elinizden alınmasına yol açabilir. Seçtiğiniz adı marka kayıtlarında ve arama motorunda önceden kontrol edin.
7. Sosyal medya ve pazaryeri adlarıyla uyumlu olsun
Aynı adı sosyal medya hesaplarında ve pazaryeri mağaza adında da kullanabilmek, markanızı tutarlı kılar. Alan adını almadan önce bu kullanıcı adlarının da müsait olup olmadığına bakın.
8. Geçmişi temiz olsun
Daha önce başkası tarafından kullanılmış (ikinci el) bir alan adı, önceki sahibinden kalan spam bağlantıları, ceza ya da kötü itibar taşıyabilir. Müsait görünen bir adın geçmişini arşiv ve arama motoru kayıtlarından kontrol edin.
Alan Adı Aday Kontrol Aracı
Aşağıdaki araç, yazdığınız alan adının uzunluk, tire, rakam ve Türkçe karakter gibi temel kriterlerini anında denetler. Araç yalnız yazım kriterlerine bakar; müsaitlik ve marka hakkı kontrolünü ayrıca yapmanız gerekir.
Alan Adı Uzantısı (.com, .com.tr, .net) Nasıl Seçilir?
Hedef kitleniz Türkiye ise .com ve .com.tr en güvenli ve en bilinen seçeneklerdir; yurt dışına da satış yapacaksanız .com genellikle uluslararası güveni daha iyi taşır. Daha az bilinen uzantılar (.shop, .store, .online gibi) ucuz olabilir ama müşterinin adresi hatırlarken ".com" ekleyip yanlış siteye gitmesine yol açabilir.
| Uzantı | Güçlü yanı | Dikkat edilecek nokta | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|---|
| .com | En bilinen ve en güvenilir uzantı; uluslararası geçerli | İyi adlar çoktan alınmış olabilir | Her e-ticaret sitesi, özellikle yurt dışına açılanlar |
| .com.tr | Türkiye'ye aidiyeti gösterir, yerel kitleye güven verir | Yurt dışı müşteriye yabancı gelebilir | Yalnız ya da öncelikle Türkiye'ye satış yapanlar |
| .net | Tanınan alternatif | Müşteri sıklıkla ".com" ekleyerek yazar | .com müsait değilse, markanızı iyi anlatabiliyorsanız |
| .shop, .store gibi yeni uzantılar | İşi doğrudan anlatır, müsait ad bulmak kolay | Bilinirliği daha düşük; müşteri yanlış uzantı yazabilir | Ek ya da kampanya adresi olarak |
Alan adlarının Türkiye uzantısı olan .tr altındaki uzantıların bir kısmı belgesiz, bir kısmı belgeli alınır. Faprika'nın alan adı eğitimine göre .com.tr için artık belge istenmiyor; kurum ve meslek gruplarına özel uzantılar (örneğin devlet ya da eğitim kurumlarına ayrılmış olanlar) ise belge ister. Güncel koşullar zamanla değişebildiği için tescil sırasında kayıt sisteminin kurallarına bakın.
Okumanızı öneririz.com.tr Uzantılı Domainler İçin Gerekli EvraklarBir de şu uygulama vardır: ana alan adınızı .com ya da .com.tr olarak alırken, markanızı korumak için yazılışı benzer ve uzantı çeşitleri (örneğin .com ile .com.tr birlikte) de kayıt altına alabilirsiniz. Ek alan adlarını ana siteye yönlendirmeyi unutmayın; aksi halde iki ayrı site gibi görünür.
Alan Adı Nasıl Alınır? Adım Adım Tescil
Alan adı alma işlemi, müsaitlik sorgulayıp bir alan adı tescil firması üzerinden başvuru yapmak ve ödemeyi tamamlamaktan ibarettir; asıl önemli kısım, işlemi şirketiniz adına ve doğru bilgilerle yapmaktır. Süreç genellikle aynı gün içinde tamamlanır.
- Aday listesi hazırlayın: En az 5–10 aday yazın. İlk tercihiniz müsait olmayabilir; elinizde yedek olsun.
- Müsaitliği sorgulayın: Aday adları ve uzantıları, alan adı tescil firmasının sorgulama aracında kontrol edin.
- Marka ve itibar kontrolü yapın: Adın başkasının tescilli markasıyla çakışmadığından ve geçmişinin temiz olduğundan emin olun.
- Tescil firmasını seçin: Yalnız ilk yıl fiyatına değil, yenileme fiyatına, DNS yönetim paneline, transfer kolaylığına, destek kalitesine ve bildirimlerine bakın.
- Sahip bilgilerini doğru girin: Alan adını şirketiniz adına ve kalıcı bir yönetici e-postasıyla tescil ettirin; kişisel bir kişinin adına alınan alan adı, o kişi ayrıldığında sorun olur.
- Süreyi ve otomatik yenilemeyi belirleyin: Mümkünse birkaç yıllık tescil yapın ve otomatik yenilemeyi açın.
- Güvenliği etkinleştirin: Hesaba iki adımlı doğrulama ekleyin ve alan adı transfer kilidini açık tutun.
Alan Adını E-Ticaret Sitenize Nasıl Bağlarsınız? (DNS)
Alan adını bir e-ticaret altyapısına bağlamak için alan adının DNS kayıtlarını altyapının verdiği değerlere yönlendirirsiniz: ya alan adının isim sunucularını (nameserver) altyapının sunucularıyla değiştirirsiniz ya da A ya da CNAME kaydı ekleyerek adresi sunucuya işaret edersiniz. İki yöntemden hangisinin uygulanacağını altyapınız söyler.
| Yöntem | Ne yapılır? | Ne zaman tercih edilir? |
|---|---|---|
| Nameserver değişikliği | Alan adının isim sunucuları, altyapının verdiği sunucularla değiştirilir | Altyapı DNS yönetimini de üstleniyorsa; tek adımda her şey bağlanır |
| A / CNAME kaydı | Mevcut DNS panelinde alan adını sunucuya işaret eden kayıt eklenir | E-postanız ya da başka servisleriniz mevcut DNS'te kalacaksa |
- Altyapıdan bağlantı değerlerini alın: Hangi isim sunucularını ya da hangi kayıtları gireceğinizi altyapınızın destek ya da yönetim sayfasından öğrenin.
- Tescil firmasının paneline girin: DNS ya da isim sunucusu yönetim bölümünü açın.
- Değerleri girin ve kaydedin: Nameserver ya da A/CNAME değerlerini hatasız yazın.
- Yayılmayı bekleyin: DNS değişikliğinin dünya çapında yayılması birkaç saatten bir iki güne kadar sürebilir; bu sürede bazı ziyaretçiler eski adresi görebilir.
- Siteyi ve SSL'i doğrulayın: Adres açılıyor mu, kilit simgesi var mı, hem www'li hem www'siz sürüm doğru yere gidiyor mu kontrol edin.
Faprika e-ticaret altyapısına bağlanan müşteriler için nameserver değişikliğinin adım adım anlatımı eğitim sayfalarında yer alır. DNS değişikliğinden sonra kendi bilgisayarınızda eski sayfa görünüyorsa, bilgisayarın DNS önbelleğini temizlemeniz gerekebilir.
Okumanızı öneririzAlan Adı NS Değişikliği Nasıl Yapabilirim? Okumanızı öneririzDNS Önbelleği Nasıl Temizlenir?www'li mi, www'siz mi? Hangisi Seçilmeli?
İkisi de çalışabilir; önemli olan birini ana adres seçip diğerini ona kalıcı olarak yönlendirmektir. Aksi halde arama motorları aynı siteyi iki ayrı adres sayar, bağlantıların gücü ve içerik ikiye bölünür.
- Tek sürümü seçin: "www.markaniz.com" ya da "markaniz.com"; hangisini seçtiyseniz tüm reklam, e-posta ve bağlantılarda onu kullanın.
- Diğerini kalıcı olarak yönlendirin: Diğer sürüm, ana adrese 301 (kalıcı) yönlendirme ile gitmeli.
- Canonical adresi tutarlı verin: Sayfaların canonical etiketi seçtiğiniz sürümü göstermeli.
- Http'yi https'ye yönlendirin: Güvenli olmayan sürüm kalıcı olarak güvenli sürüme gitmeli.
Alan Adı Yenileme ve Güvenlik Nasıl Yönetilir?
Alan adı belirli süre için kiralandığından, yenilenmezse sitenizi, e-postanızı ve arama motoru geçmişinizi birlikte kaybedebilirsiniz. Yenileme tarihini ve tescil hesabının güvenliğini yönetmek, alan adı almak kadar önemlidir.
- Otomatik yenilemeyi açın: Kart süresi ya da bildirim e-postasının gözden kaçması, siteyi durdurabilir.
- Bildirimleri yönetici e-postasına gönderin: Bireysel bir e-postaya değil, birden fazla kişinin gördüğü bir adrese.
- Takvime ekleyin: Yenileme tarihini şirket takvimine yazın ve bir ay önceden hatırlatma kurun.
- İki adımlı doğrulama kullanın: Tescil hesabı ele geçirilirse alan adı da ele geçirilebilir.
- Transfer kilidini açık tutun: Kilit, yetkisiz transferi engeller; yeni tescil edilen alan adı genellikle ilk günlerde transfer edilemez, bu normaldir.
- Sahip bilgilerini güncel tutun: Eski e-posta ya da yanlış şirket adı, ihtilafta mülkiyeti ispat etmeyi zorlaştırır.
Alan Adına Bağlı E-Posta Neden Önemlidir?
Müşteriye giden sipariş onayı, fatura ve destek yazışmaları markanız adına gelmelidir; bu yüzden ücretsiz e-posta adresleri yerine info@markaniz.com gibi alan adına bağlı adresler kullanılmalıdır. Hem güven verir hem de e-postaların spam klasörüne düşme ihtimalini azaltmaya yardım eder.
E-postaların güvenilir ulaşması için alan adı için e-posta doğrulama kayıtları (SPF, DKIM ve DMARC) tanımlanır; bunlar, e-postayı gönderenin gerçekten sizin alan adınız olduğunu alıcı sunuculara kanıtlar. Bu kayıtların değeri e-posta hizmetini sağlayan firmadan alınır.
Alan Adını Değiştirmek Neden Risklidir?
Yayındaki bir e-ticaret sitesinin alan adını değiştirmek, tüm sayfaların adresini değiştirmek demektir; yönlendirme doğru yapılmazsa arama motorlarındaki sıralama, bağlantılar ve trafik kaybolur. Bu yüzden ilk seçimi doğru yapmak, sonradan taşımaktan çok daha ucuzdur.
Yine de marka değişikliği gibi zorunlu hallerde taşıma mümkündür: eski adresin her sayfası, yeni adreste karşılığına 301 ile yönlendirilir, arama motoruna adres değişikliği bildirilir ve iç bağlantılar güncellenir. Süreci ayrı bir rehberde adım adım anlattık.
Okumanızı öneririzE-Ticaret Sitesi Taşıma: SEO Kaybetmeden Altyapı Değiştirme RehberiAlan Adı Seçerken Sık Yapılan 8 Hata
- Anahtar kelimeyle doldurulmuş uzun ad seçmek: Markalaşmayı zorlaştırır ve güveni zedeler.
- Tire ve rakam eklemek: Sesli aktarımda ve hatırlamada sorun çıkarır.
- Marka çakışmasını kontrol etmemek: Hukuki uyuşmazlık ve alan adının kaybı riski taşır.
- Alan adını bir çalışan ya da ajans adına almak: Kişi ayrıldığında erişim kaybolabilir.
- Yenilemeyi unutmak: Süre dolunca site ve e-posta durur.
- Yalnız ilk yıl fiyatına bakmak: Yenileme fiyatı çok daha yüksek olabilir.
- www'li ve www'siz sürümü ayrı bırakmak: Arama motorları iki ayrı site görür.
- DNS değişikliğinde e-posta kayıtlarını silmek: E-posta durur.
Alan Adı Seçimi ve Alımı Kontrol Listesi
Alan adınızı kesinleştirmeden ve siteyi yayına almadan önce aşağıdaki maddelerin hepsine "evet" diyebiliyor olmalısınız.
- Ad kısa, kolay söylenen ve tek yoldan yazılan bir ad mı?
- Tire, rakam ve Türkçe karakter içermiyor mu?
- Markanızla ve gelecekte satacağınız ürünlerle uyumlu mu?
- Başkasının tescilli markasıyla çakışmadığından emin misiniz?
- Sosyal medya ve pazaryeri kullanıcı adları da müsait mi?
- Uzantı hedef kitlenize uygun mu (.com ya da .com.tr)?
- Alan adı şirketiniz adına ve yönetici e-postasıyla mı tescil edildi?
- Otomatik yenileme açık, yenileme tarihi takvimde mi?
- Tescil hesabında iki adımlı doğrulama ve transfer kilidi açık mı?
- www'li ve www'siz sürümlerden biri ana adres, diğeri 301 ile yönlendirilmiş mi?
- Http adresi kalıcı olarak https'ye yönlendiriliyor mu?
- Alan adına bağlı e-posta ve doğrulama kayıtları çalışıyor mu?
Faprika ile Alan Adı, SSL ve E-Posta
Alan adınızı aldıktan sonra sitenin, güvenlik sertifikasının ve e-postanın çalışır hale gelmesi için ayrı ayrı firmalarla uğraşmanız gerekmez. Faprika e-ticaret altyapısında bu aşama için şu unsurlar yer alır (hangi özelliğin hangi pakette başladığını e-ticaret paketleri sayfasında görebilirsiniz):
- SSL güvenlik sertifikası: Tüm paketlerde yer alır; sitenizin adresi güvenli bağlantıyla (https) açılır.
- Web, veritabanı ve hosting: Sınırsız olarak paketlere dahildir; ayrıca sunucu satın almanız gerekmez.
- E-posta hesabı: Paketlerde sınırsız e-posta hesabı yer alır; alan adınıza bağlı adresler oluşturabilirsiniz.
- Yedekleme ve bakım: Tüm paketlerde yer alır.
- 301 / 302 / 410 paneli: Adres yönlendirmelerini panelden yönetebilirsiniz; bu özellik paketlere göre değişir.
- Alan adı bağlantı eğitimleri: Nameserver değişikliği ve DNS önbelleği için hazır adım adım eğitimler alan adı yönlendirme sayfasında.
Sıkça Sorulan Sorular
Alan adı nasıl seçilir?
Alan adı; kısa, kolay söylenen ve yazılan, tire ile rakamdan arınmış, markanıza uyumlu, başkasının markasıyla çakışmayan ve uzun vadede büyümenize izin veren bir ad olmalıdır. Anahtar kelime doldurmak yerine markalaşabilecek bir ad seçin ve .com ya da .com.tr gibi bilinen bir uzantı kullanın.
Alan adı nasıl alınır?
Aday adları bir alan adı tescil firmasının sorgulama aracında kontrol edersiniz, marka çakışmasına bakarsınız, tescil firmasında şirketiniz adına başvuruyu tamamlar, süreyi seçer ve otomatik yenilemeyi açarsınız. İşlem çoğunlukla aynı gün tamamlanır.
Alan adı ile hosting aynı şey mi?
Hayır. Alan adı sitenin adresidir; hosting ise sitenin dosyalarının ve verilerinin durduğu sunucudur. İkisi ayrı satın alınabilir; alan adının DNS kayıtları, altyapının sunucusuna yönlendirilerek bağlanır.
.com mu, .com.tr mi seçilmeli?
Yalnız ya da öncelikle Türkiye'ye satış yapıyorsanız .com.tr yerel kitleye güven verir; yurt dışına satış yapacaksanız ya da uluslararası bir marka kuruyorsanız .com daha evrensel bir seçimdir. Çoğu işletme ikisini birlikte tescil ettirip birini ana adres yapar.
Alan adı kaç yıllık alınır ve yenilenmezse ne olur?
Alan adı belirli bir süre için kiralanır ve süre dolmadan yenilenmelidir. Yenilenmezse önce askıya alınır, sonra serbest bırakılarak başkasının kaydedebileceği hale gelir; bu sırada site ve e-posta çalışmaz. Bu yüzden otomatik yenilemeyi açmak önerilir.
Alan adı değiştirirsem SEO'm etkilenir mi?
Evet; eski adresin her sayfası yeni adreste karşılığına 301 ile yönlendirilmezse arama motorlarındaki sıralama ve trafik kaybolabilir. Doğru yönlendirmeyle taşıma mümkündür ama ilk seçimi doğru yapmak çok daha güvenlidir.