İçindekiler 14 bölüm
- E-Ticarette Kargo Anlaşması Nedir?
- Kargo Anlaşması Neden Önemlidir?
- E-Ticarette Kargo Anlaşması Türleri Nelerdir?
- Kargo Anlaşması Yapmadan Önce Hangi Veriler Hazırlanmalı?
- Kargo Firmasına Teklif İsterken Sorulacak 12 Soru
- E-Ticarette Kargo Ücreti Nasıl Hesaplanır?
- Kargo Ücreti Müşteriye Nasıl Yansıtılır?
- Birden Fazla Kargo Firmasıyla Çalışmak Mantıklı mı?
- Paketleme Kargo Maliyetini Nasıl Etkiler?
- Kargo Anlaşması Ne Zaman Gözden Geçirilmeli?
- Kargo Anlaşmasında Sık Yapılan 8 Hata
- Kargo Anlaşması Kontrol Listesi
- Faprika ile Kargo Anlaşmanızı İşletmek
- Sıkça Sorulan Sorular
E-ticarette ürün maliyetinden sonra en büyük gider kalemi genellikle kargodur ve bu gider, satış fiyatına koyduğunuz kargo ücreti değil, kargo firmasıyla yaptığınız anlaşmanın kendisidir. Doğru yapılmış bir kargo anlaşması sipariş başına maliyeti düşürür, teslimat süresini kısaltır, iade ve hasar durumunda sizi korur; yanlış ya da hiç yapılmamış bir anlaşma ise her siparişten sessizce kâr götürür.
Bu rehberde e-ticarette kargo anlaşmasının ne olduğunu, anlaşma türlerini, teklif istemeden önce hazırlamanız gereken verileri, kargo firmasına sormanız gereken 12 soruyu, kargo ücretinin desi, ağırlık ve bölgeye göre nasıl hesaplandığını, ücreti müşteriye yansıtmanın dört modelini, birden fazla firmayla çalışmayı ve sık yapılan hataları adım adım anlatıyoruz. Sonunda teklif görüşmesine hazır bir kontrol listeniz olacak.
E-Ticarette Kargo Anlaşması Nedir?
Kargo anlaşması, bir e-ticaret işletmesinin siparişlerini düzenli olarak göndermek üzere bir kargo firmasıyla yaptığı, gönderi başına ücreti, ek hizmetleri ve karşılıklı yükümlülükleri belirleyen kurumsal sözleşmedir. Bireysel müşterinin şubeden gönderdiği tek bir kargodan farkı, fiyatın gönderi hacmine göre belirlenmesi ve toplama, iade, tahsilat gibi hizmetlerin anlaşmaya dahil edilebilmesidir.
Anlaşma genellikle bir müşteri numarası ya da sözleşme kodu üzerinden çalışır: gönderiler bu kodla oluşturulur, kargo firması dönem sonunda tek fatura keser ve ücret, sözleşmedeki tarifeye göre hesaplanır. Bu yüzden anlaşmanın iki tarafı vardır: kâğıt üzerindeki tarife ve o tarifeyi her siparişte doğru uygulayan operasyon.
Okumanızı öneririzE-Ticarette Kargo Yönetimi Nasıl Yapılır?Kargo Anlaşması Neden Önemlidir?
Kargo anlaşması; sipariş başına kârınızı, müşterinin ödeme adımında gördüğü kargo ücretini, teslimat süresini ve iade maliyetinizi aynı anda etkiler. Kargo ücreti, sepeti terk etmenin en sık görülen nedenlerinden biridir; anlaşmanız pahalıysa ya bu maliyeti siz üstlenir ya da müşteriye yansıtıp dönüşüm kaybedersiniz.
- Birim maliyet: Düşük fiyatlı ürünlerde kargo, satış fiyatının büyük bir kısmını yiyebilir; anlaşma fiyatı doğrudan katkı payını belirler.
- Dönüşüm: Makul bir kargo ücreti ya da doğru belirlenmiş bir ücretsiz kargo limiti, ödeme adımındaki vazgeçmeyi azaltır.
- Teslimat deneyimi: Termin, takip bildirimi ve hasar oranı müşterinin ikinci siparişini belirler.
- İade: Satıcının belirttiği taşıyıcıyla yapılan iadelerde masraf tüketiciden istenemediği için iade kargosu, anlaşmada ayrıca fiyatlanması gereken bir kalemdir.
E-Ticarette Kargo Anlaşması Türleri Nelerdir?
Bir e-ticaret işletmesi kargo hizmetini dört yoldan alabilir: doğrudan kurumsal anlaşma, e-ticaret altyapısının sunduğu anlaşmalı kargo, birden fazla firmayı karşılaştıran lojistik aracı platformlar ve pazaryerlerinin kendi kargo düzeni. Hangisinin uygun olduğu gönderi hacminize ve operasyon gücünüze bağlıdır.
| Yol | Nasıl çalışır? | Kimin için uygun? | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Doğrudan kurumsal anlaşma | Kargo firmasının kurumsal satış ekibiyle sözleşme; size özel tarife ve müşteri kodu | Düzenli ve yeterli aylık gönderisi olanlar | Minimum gönderi taahhüdü ve vade isteyebilir |
| Altyapının anlaşmalı kargosu | E-ticaret altyapısının çok sayıda müşterisi adına yaptığı toplu anlaşmayı kullanırsınız | Yeni başlayanlar ve küçük-orta hacimler | Tarife sabittir; kendi pazarlığınızı yapamazsınız |
| Lojistik aracı platform | Tek panelden birden fazla firmadan fiyat görüp gönderi oluşturursunuz | Bölgeye ya da ürüne göre firma değiştirmek isteyenler | Platformun kendi ücreti ve ödeme düzeni |
| Pazaryeri kargosu | Pazaryeri siparişleri pazaryerinin anlaşmalı firmasıyla ve tarifesiyle gönderilir | Pazaryerinde satış yapanlar | Yalnız pazaryeri siparişleri için geçerlidir; kendi siteniz ayrı anlaşma ister |
Bu yollar birbirini dışlamaz. Pek çok işletme kendi sitesi için altyapının anlaşmalı kargosuyla başlar, hacim büyüdükçe doğrudan anlaşmaya geçer ve pazaryeri siparişlerini pazaryerinin düzeniyle gönderir.
Kargo Anlaşması Yapmadan Önce Hangi Veriler Hazırlanmalı?
Kargo firması teklifi gönderi hacminize, ortalama desinize ve bölge dağılımınıza göre hazırlar; bu verileri siz vermezseniz teklif genel tarifeden gelir. Görüşmeden önce son üç ayın sipariş verisinden şu tabloyu çıkarın:
| Veri | Neden gerekli? | Nereden bulunur? |
|---|---|---|
| Aylık gönderi adedi | Tarife kademesini belirler | Sipariş raporu |
| Ortalama ve en sık desi | Hangi desi aralığında pazarlık yapacağınızı gösterir | Ürün ölçüleri; desi hesaplama |
| Bölge dağılımı | Bölge farkı olan tarifelerde gerçek maliyeti hesaplar | Teslimat adresleri (il bazında) |
| İade oranı | İade kargo ücretinin toplam maliyete etkisi | İade kayıtları |
| Kapıda ödeme oranı | Tahsilat komisyonu pazarlığı için | Ödeme yöntemi raporu |
| Ürün türü | Kırılacak, sıvı ya da hacimli ürünlerde ek koşullar | Ürün kataloğu |
| Büyüme beklentisi | Tarifenin hacim arttıkça iyileşmesini sözleşmeye yazdırmak için | Satış planı |
Kargo Firmasına Teklif İsterken Sorulacak 12 Soru
İyi bir kargo teklifi yalnız desi başına fiyattan oluşmaz. Aşağıdaki 12 soruyu her firmaya aynı biçimde sorun ve cevapları aynı tabloya yazın; böylece teklifleri gerçekten karşılaştırabilirsiniz.
- Desi ve ağırlık tarifesi nasıl? Hangi desi kademeleri var, kademe sınırları nerede, desi mi ağırlık mı esas alınıyor (genellikle büyük olan)?
- Bölge farkı var mı? Aynı il içi, bölge içi ve bölgeler arası gönderiler farklı mı fiyatlanıyor; uzak bölgeler için ek ücret var mı?
- Yakıt, hizmet ya da mevsim ek ücreti alınıyor mu? Tarifeye sonradan eklenen kalemler varsa önceden yazılmalı.
- İade kargo ücreti ne kadar? Müşteriden alınan iadeler aynı tarifeden mi, farklı mı; iade kodu ya da anlaşmalı iade noktası var mı?
- Toplama (alım) hizmeti ve saati nedir? Kurye her gün hangi saatte geliyor, minimum gönderi şartı var mı, hafta sonu alım yapılıyor mu?
- Teslimat termini kaç gün? Bölgelere göre taahhüt edilen süre ve gecikmede ne olduğu.
- Hasar ve kayıpta tazmin nasıl işliyor? Taşıma sigortası dahil mi, beyan edilen değer üstünden ek ücret var mı, tazmin süresi kaç gün?
- Kapıda ödeme tahsilat komisyonu ne kadar? Nakit ve kartlı tahsilat için oran ve tahsilatın size aktarılma süresi.
- Fatura ve ödeme vadesi nasıl? Aylık fatura mı, ön ödemeli mi; vade kaç gün, teminat isteniyor mu?
- Entegrasyon var mı? Gönderi oluşturma, barkod ve takip numarasının e-ticaret paneline otomatik düşmesi.
- Minimum gönderi taahhüdü var mı? Belirli bir adedin altına düşerseniz tarife değişiyor mu?
- Tarife ne zaman ve nasıl güncelleniyor? Zam dönemi, bildirim süresi ve hacim arttıkça iyileşme şartı sözleşmede olmalı.
E-Ticarette Kargo Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Kargo ücreti; gönderinin desisi ya da ağırlığından büyük olanına göre tarifedeki kademeden belirlenir, buna bölge farkı ve varsa ek hizmet ücretleri (sigorta, kapıda ödeme, iade) eklenir. Yani sipariş başına gerçek kargo maliyeti, tarifedeki tek bir rakam değil, bu kalemlerin toplamıdır.
- Desiyi hesaplayın: En × boy × yükseklik (cm) ÷ 3.000. Paketin boş hacmi de desiye girer; doğru kutu seçimi maliyeti düşürür.
- Desi ile ağırlığı karşılaştırın: Çoğu tarife ikisinden büyük olanı esas alır; hafif ama hacimli ürünler desiden, küçük ama ağır ürünler kilodan ücretlenir.
- Kademeyi ve bölgeyi bulun: Değerin düştüğü desi kademesi ile teslimat bölgesi tarifedeki temel ücreti verir.
- Ek hizmetleri ekleyin: Sigorta, kapıda ödeme komisyonu, iade kargosu ve varsa yakıt ya da hizmet ek ücreti.
- Siparişe düşen iade payını ekleyin: İade oranınız ile iade kargo ücretini çarpıp her siparişe yayın.
Aşağıdaki tablo hesabın mantığını gösteren örnek bir hesaptır; rakamlar temsilidir, gerçek değerler tarifenize göre değişir.
| Kalem | Örnek | Not |
|---|---|---|
| Paket ölçüsü | 30 × 20 × 15 cm | 9.000 ÷ 3.000 = 3 desi |
| Ağırlık | 1,2 kg | Desi (3) büyük olduğu için desi esas alınır |
| Tarife (1–5 desi, bölge içi) | 95 ₺ | Temel ücret |
| Kapıda ödeme komisyonu | + 12 ₺ | Yalnız kapıda ödemeli siparişlerde |
| Siparişe düşen iade payı | + 8 ₺ | İade oranı × iade kargo ücreti |
| Sipariş başına kargo maliyeti | 115 ₺ | Fiyatlamada kullanılacak rakam |
Kargo Ücreti Müşteriye Nasıl Yansıtılır?
Kargo ücretini müşteriye yansıtmanın dört yaygın modeli vardır: sabit kargo ücreti, desiye ya da tutara göre değişen ücret, belirli bir sepet tutarı üzerinde ücretsiz kargo ve kargonun ürün fiyatına dahil edilmesi. Doğru model, ortalama sepet tutarınıza ve ürünlerinizin desi dağılımına bağlıdır.
| Model | Avantaj | Risk | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|---|
| Sabit kargo ücreti | Müşteri için anlaşılır, ödeme adımında sürpriz yok | Hacimli ürünlerde zarar, küçük ürünlerde pahalı görünür | Desisi birbirine yakın ürünler |
| Desiye göre ücret | Her sipariş kendi maliyetini öder | Müşteri ücreti sepette görene kadar bilemez | Çok farklı boyutlarda ürün satanlar |
| Tutar üzeri ücretsiz kargo | Sepet tutarını yükseltir, dönüşümü artırır | Limit düşükse kargo maliyeti kârı yer | Ortalama sepetin biraz üstünde limit belirleyebilenler |
| Fiyata dahil kargo | "Ücretsiz kargo" etiketi, basit ödeme adımı | Fiyat rakiplerden yüksek görünebilir | Düşük desili, yüksek marjlı ürünler |
Ücretsiz kargo limitini belirlerken ortalama sepet tutarınızı ölçün ve limiti bunun biraz üstüne koyun: müşteri limite ulaşmak için sepete ürün ekler, siz de kargo maliyetini daha büyük bir sepete yaymış olursunuz. Limitin altındaki siparişlerde ise sabit bir ücret gösterin; ücretin ödeme adımından önce, ürün sayfasında ya da sepette görünmesi vazgeçmeyi azaltır.
Okumanızı öneririzÜcretsiz Kargo Seçeneği Satışlarınızı Artırır mı? Okumanızı öneririzSepet Ortalaması Nasıl Artırılır?Birden Fazla Kargo Firmasıyla Çalışmak Mantıklı mı?
Gönderileriniz farklı bölgelere, farklı ürün türlerine ya da farklı müşteri gruplarına dağılıyorsa birden fazla kargo firmasıyla çalışmak maliyeti düşürür ve riski dağıtır. Tek firmaya bağlı kalmak ise bir firmada yaşanan gecikme ya da zam karşısında seçeneksiz kalmak demektir.
- Bölgeye göre: Bir firma belirli illerde daha ucuz ya da daha hızlıysa, o bölgenin siparişleri o firmayla gönderilir.
- Ürüne göre: Kırılacak, hacimli ya da yüksek değerli ürünler için ayrı firma; standart ürünler için en ekonomik firma.
- Müşteri grubuna göre: Kurumsal ya da bayi siparişleri için farklı bir kargo düzeni.
- Yedeklilik: Ana firmada sorun çıktığında siparişlerin ikinci firmaya aktarılabilmesi.
Birden fazla firmayla çalışmanın koşulu, hangi siparişin hangi firmayla gideceğinin elle değil kuralla belirlenmesidir; aksi halde operasyon karmaşıklaşır ve yanlış firmayla gönderilen siparişler maliyeti artırır.
Paketleme Kargo Maliyetini Nasıl Etkiler?
Kargo ücreti paketin desisine göre hesaplandığı için, aynı ürünü daha küçük bir kutuyla göndermek doğrudan maliyet düşürür. Paketleme, anlaşmadan bağımsız olarak sizin elinizdeki en hızlı tasarruf aracıdır.
- Kutu boyutunu ürüne göre seçin: Birkaç standart kutu ölçüsü belirleyin ve her ürünü en küçük uyan kutuyla gönderin; boş hacim desiye girer.
- Dolgu malzemesini ölçülü kullanın: Kırılmayan ürünlerde fazla dolgu yalnız kutuyu büyütür.
- Ürün sayfasındaki desiyi doğru girin: Desiye göre kargo ücreti alıyorsanız, paketin gerçek ölçüsü girilmezse müşteriden eksik ya da fazla ücret alırsınız.
- Çoklu siparişi tek pakette birleştirin: Aynı müşterinin birden fazla ürünü, kademe sınırını aşmıyorsa tek pakette daha ucuza gider.
Kargo Anlaşması Ne Zaman Gözden Geçirilmeli?
Kargo anlaşması bir kez yapılıp unutulmaz; gönderi hacmi, ürün karması ve bölge dağılımı değiştikçe tarifenin de değişmesi gerekir. En az yılda bir kez, şu durumlarda ise hemen yeniden görüşün:
- Hacim belirgin arttığında: Yeni kademeye geçme hakkınız doğar; firma bunu kendiliğinden uygulamayabilir.
- Ürün karması değiştiğinde: Daha büyük ya da daha küçük desili ürünler sattığınızda pazarlık kademesi değişir.
- İade oranı yükseldiğinde: İade kargo ücreti toplam maliyette ağırlık kazanır.
- Teslimat şikâyetleri arttığında: Termin ve hasar verisini masaya koyup koşulları yeniden konuşun.
- Tarife zammı geldiğinde: Zam bildirimi, alternatif firmalardan güncel teklif almak için bir fırsattır.
Her görüşmeye kendi verinizle gidin: aylık gönderi adedi, kademe dağılımı, iade adedi, hasar ve gecikme kayıtları. Veriyle yapılan pazarlık, "indirim ister misiniz?" sorusundan çok daha güçlüdür.
Kargo Anlaşmasında Sık Yapılan 8 Hata
- Yalnız desi fiyatına bakmak: İade ücreti, komisyon ve ek ücretler toplam maliyeti değiştirir.
- Ortalama desiyi bilmeden pazarlık yapmak: Yanlış kademede indirim alırsınız.
- İade kargosunu anlaşmaya yazmamak: 2026'dan itibaren iade masrafı satıcıdadır; fiyatı belirsiz kalmamalı.
- Bölge farkını hesaba katmamak: Siparişlerinizin büyük kısmı uzak bölgedeyse "bölge içi" fiyatı anlamsızdır.
- Alım saatini konuşmamak: Geç alım, aynı gün kargolama vaadini boşa çıkarır.
- Hasar ve kayıp sürecini sormamak: Tazmin şartları belirsizse zarar sizde kalır.
- Entegrasyonsuz çalışmak: Elle gönderi oluşturmak zaman ve hata maliyeti demektir.
- Tarifeyi yılda bir kez bile gözden geçirmemek: Hacminiz büyüdükçe daha iyi kademeye geçme hakkınızı kullanmazsınız.
Kargo Anlaşması Kontrol Listesi
Teklif görüşmesine girmeden önce ve sözleşmeyi imzalamadan önce aşağıdaki maddelerin her birine "evet" diyebiliyor olmalısınız.
- Son üç ayın gönderi adedi, ortalama desisi ve bölge dağılımı hazır mı?
- Desi ve ağırlık kademeleri ile bölge farkları yazılı mı?
- Yakıt, hizmet ve mevsim ek ücretleri tarifeye dahil mi, ayrı mı?
- İade kargo ücreti ve iade yöntemi (kod, nokta ya da kurye) belli mi?
- Günlük alım saati, minimum gönderi ve hafta sonu alımı yazılı mı?
- Bölgelere göre teslimat termini ve gecikme koşulu belli mi?
- Hasar ve kayıpta tazmin kapsamı, beyan değeri ve süresi yazılı mı?
- Kapıda ödeme komisyonu ve tahsilatın aktarım süresi belli mi?
- Fatura dönemi, vade ve teminat koşulları net mi?
- E-ticaret panelinizle entegrasyon var mı ve takip numarası otomatik düşüyor mu?
- Minimum taahhüt ve tarife güncelleme koşulları sözleşmede mi?
- Müşteriye yansıtma modeli (sabit ücret, limit üzeri ücretsiz) bu tarifeye göre hesaplandı mı?
Faprika ile Kargo Anlaşmanızı İşletmek
Anlaşmayı yaptıktan sonra işin ikinci yarısı, tarifeyi her siparişte doğru uygulamak ve gönderileri elle iş yapmadan yönetmektir. Faprika e-ticaret altyapısında bu aşama için şu araçlar yer alır (hangi özelliğin hangi pakette başladığını e-ticaret paketleri sayfasında görebilirsiniz):
- Kargo desi ve sabit fiyat ayarı: Kargo ücretini ürünlerin desisine göre ya da sabit tutarla müşteriye yansıtırsınız.
- X TL üzeri kargo bedava: Ücretsiz kargo limitini panelden belirlersiniz.
- Kargo entegrasyonları: 22 kargo firmasıyla hazır entegrasyon; gönderi panelden oluşturulur, takip numarası siparişe işlenir. Firmaların listesi lojistik eklentileri sayfasında.
- Kargo takip modülü ve kargo durum otomasyonu: Gönderi durumu siparişe yansır, müşteri bilgilendirilir.
- Bölgesel kargo yönetimi: Ülke, şehir, ilçe, ürün ya da müşteri grubuna göre hangi siparişin hangi firmayla gideceğini kurallarla belirlersiniz; ayrıntılar Bölgesel Kargo Yönetimi sayfasında.
- Anlaşmalı kargo hizmeti: Kendi anlaşmanız yoksa Faprika'nın anlaşmalı kargo fiyatlarıyla gönderi yapabilirsiniz; başvuru kargo sayfasından.
Sıkça Sorulan Sorular
E-ticarette kargo anlaşması nasıl yapılır?
Son üç ayın gönderi adedi, ortalama desisi ve bölge dağılımı çıkarılır; kargo firmalarının kurumsal satış ekiplerinden aynı 12 soruyla teklif istenir; teklifler desi tarifesi, bölge farkı, iade ücreti, alım saati, hasar tazmini, kapıda ödeme komisyonu, vade ve entegrasyon başlıklarına göre karşılaştırılır ve sözleşme imzalanır.
Kargo anlaşması için minimum gönderi adedi var mı?
Doğrudan kurumsal anlaşmalarda kargo firmaları genellikle aylık bir gönderi hacmi ya da taahhüt ister; şart firmaya göre değişir. Hacmi yetmeyen işletmeler e-ticaret altyapısının anlaşmalı kargosunu ya da lojistik aracı platformları kullanarak kurumsal tarifeye yakın fiyatlarla gönderi yapabilir.
Kargo ücreti desiye göre mi, ağırlığa göre mi hesaplanır?
Çoğu tarife desi ile ağırlıktan büyük olanı esas alır. Desi, en × boy × yükseklik (cm) ÷ 3.000 ile bulunur; hafif ama hacimli paketler desiden, küçük ama ağır paketler kilodan ücretlenir.
Ücretsiz kargo limiti nasıl belirlenir?
Ortalama sepet tutarı ölçülür ve limit bunun biraz üstüne konur; böylece müşteri limite ulaşmak için sepete ürün ekler ve kargo maliyeti daha büyük bir sepete yayılır. Limitin altında sabit bir kargo ücreti gösterilir.
İade kargo ücretini kim öder?
1 Ocak 2026'dan itibaren ürün satıcının ön bilgilendirmede belirttiği taşıyıcıyla iade edildiğinde tüketiciden iade masrafı istenemez. Bu yüzden iade kargo ücreti, kargo anlaşmasında ayrıca fiyatlanmalı ve sipariş başına maliyete eklenmelidir.
Birden fazla kargo firmasıyla çalışmak gerekir mi?
Gönderiler farklı bölgelere ya da ürün türlerine dağılıyorsa birden fazla firma maliyeti düşürür ve riski dağıtır. Koşul, hangi siparişin hangi firmayla gideceğinin elle değil kuralla (bölge, ürün, müşteri grubu) belirlenmesidir.